شاه عبدالله بدخشی و يک اثر او

معرفی کتاب ارمغان بدخشان

به کوشش فرید بیژند

 

 

بدخشان سرزمینی با آداب و سنن و السنه و لهجه های گونه گون است کهدر مجموع تعلق به ادب پارسی دارد. این دیار را با ناصر خسرو و اسماعیلیه می شناسیماما بسیار بیش از این است و همواره در آن شاعرانی فرهیخته بوده اند و اشعار نغز میسروده اند.
کتاب ارمغان بدخشان تذکرة‌الشعرای قرن هیجدهم و نوزدهم است اما بانگاهی متعلق به اوائل قرن بیستم. نگاهی که از یک سو ریشه در سنت تذکره نویسی دارد واز سوی دیگر تاریخ ادبیات.
در مقدمه می خوانیم: مؤلف در این اثر به شاعران ونویسندگانی می پردازد که به قلمرو بدخشان به مفهوم تاریخی آن مربوط می شوند نه بهمحدوده بدخشان فعلی.
وی از تذکره های فراوانی که پیش از این در باره شاعران ونویسندگان بدخشان بوده بهره برده است. لعل بدخشان، تذکره ناظم، بهار بدخشان، مفرحالاحباب، تکملة‌ الریاض، و بسیاری دیگر. وی علاوه بر اینها از آثار تاریخی وجغرافیایی و ادبی فراوان دیگر هم استفاده کرده است.
با مطالعه این کتاب که بهظاهر شرح حال شاعران و نمونه اشعار آنهاست می تواند یک دوره تاریخ ادبی بدخشان رامطالعه کرد و با فرهنگ این سرزمین آشنا گشت. وی در مقدمه هر بخش شرحی جغرافیایی میدهد چنان که در خلال بحث از شاعران به تاریخ هم می پردازد. به علاوه اوضاع اجتماعیو فرهنگی بدخشان را هم مد نظر دارد. علاوه بر اینها مطالبی در ارتباط با قومیتشناسی و زبانشناسی هم دارد. اطلاعات جغرافیایی آن به خصوص ارزشمند است.
این کتابحوالی سالهای 1312 – 1316 شمسی نوشته شده است. فرید بیژن در مقدمه مفصل شرحی درباره کتاب و زندگی شاه عبدالله بدخشی آورده که بسیار سودمند است.

 

/>

/ 0 نظر / 32 بازدید