رودکی بزرگترين افتخار جامعه اسماعيلی

رودکی

250px-Rudaki-Panjakent.jpg

رودکی چهره نامدار اسماعیلی

رودکی شاعر قرن سوم و چهارم هجریاست. نام و نسبش راابوعبدالله جعفر بن محمد رودکیسمرقندینوشته اند. وی در اواسط قرن سوم هجری در روستای بنج Banoj از قرای رودک سمرقند به دنیا آمده است و از این رو بهرودکی معروف شده است. در خردسالی حافظه ای قوی داشت و گویند در هشت سالگی قران راحفظ کرد و به شاعری پرداخت. علاوه بر آن آوازی خوش داشت و بربط می نواخت. شاعران دراشعار خود او را استاد شاعران و سلطان شاعران خوانده‌اند. وی  مذهب شیعهاسماعیلی داشته است. رودکی از شاعران روزگار سامانیان و از خاصان امیر نصربن احمدسامانی(333 -301 هـ.ق) بوده است. درباره شمار اشعار ویاقوال مختلف وجود دارد، برخی تعداد اشعار وی را بیش از یک میلیون نوشته اند و برخیگفته اند صدهزاربیت یا صد دفتر بوده است. وی غیر از اشعاری که در قالب غزل، قصیده  و قطعه دارد کلیله و دمنه را هم به نظم در آورده بود که از آن ابیاتی پراکنده موجوداست. گفته اند وقتی رودکی مثنوی کلیله و دمنه خویش را به امیر نصر هدیه کرد، گذشتهاز پادشاه که چهل هزار درم به وی بخشید، یاران و نام آوران درگاه نیز شصت هزار درمبه وی دادند و در این سالها بود که رودکی به موجب روایات دویست غلام داشت و دویستشتر زیر بنه اش می رفت. بدینگونه جوانی شاعر در دربار بخارا، در صحبت زیبارویان وسیاه چشمان آن دیار همراه با نشید و مستی گذشت. عشق، موسیقی، شراب و طلا روزگار اورا از شادمانی لبریز کرده بود و از غالب اشعارش روح طرب و شادی و بی توجهی به آنچهمایه اندوه باشد، مشهود است. وفات وی را به سال 329 هـ.ق نوشته اند. از آن همه آثارگرانبهای پدر شعر فارسی، امروزه فقط حدود 550 بیت از ماخذ کهن به دست آمده است.
آیا رودکی کور مادرزاد بوده است؟
از گوشه ها و کنایه هایی که شاعران نزدیکبه روزگار او مثل دقیقی، ابوذراعه جرجانی و ناصر خسرو در باب این استاد شاعرانآورده اند، پیداست که او را شاعری نابینا می شناخته اند. اما از سخن او ، آنچه هست،برنمی آید که همه عمر شاعر در آن تاریکیهای دنیای کوران گذشته باشد. نه فقط ادعایدیدن در اشعار او هست بلکه تشبیهات حسی نیز در سخنان او کم نیست.خاصه دنیای رنگ کهبر کوران مادرزاد فروبسته است، در شعر او جلوه ای تمام دارد. به علاوه آن مایهعاشقیها و دلفریبیهای روزگار جوانی که یاد آن ایام پیری شاعر را گرم می کند، البتهاز یک مرد نابینا به سختی برمی آید.
سبک و شیوه سرایش رودکی :
شیوه شعرشسادگی معنی و روانی الفاظ بوده است و وی را حقا باید پدر شعر فارسی و پایه گذار سبکخراسانی یا ترکستانی خواند. نخستین غزل های دل انگیز فارسی را رودکی سروده است. دراشعار او شور و شادی، وجد و ملال، زهد و اندرز، شک و یقین به هم آمیخته است. تخیلاو بسیار قوی و تصویرهای شعریش بسیار گویاست. وی پیشاهنگ چکامه سرایان است وکهنترین قصیده کاملی که شامل تشبیب و تخلص به مدح باشد از وی یادگار مانده است. اورا آدم الشعرا  و استاد شاعران جهان نیز خوانده اند.

چند نمونه از رباعیاترودکی:
 

 

با آنکه دلم از غم هجرت  خونست

شادی   به  غم  توام  ز  غم  افزونست

اندیشه کنم هر شب و گویمیارب

هجرانش چنین است،وصالش چونست؟


***

جز  حادثه  هرگز  طلبم  کس  نکند

یک پرسش گرم جز تبمکس نکند

ور جان به لب آیدم بجز مردمچشم

یک قطره  آب  بر  لبم    کس نکند


***

بر عشق توام نه صبر  پیداست  نه  دل

بی روی  توام  نه  عقل  برجاست  نه دل

این غم که مراست کوه قافست نهغم

این دل که توراست سنگخاراست نه دل

نمونه ای از اشعار غنایی وعاشقانه رودکی:

/ 0 نظر / 6 بازدید