ز يبــــــــــــــــاک پامیــــــــر بدخــــــــشان

در گستره هنر و فرهنگ

الفبا تاجکی
نویسنده : گروه نویسندگان - ساعت ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٦/۱۱/٢

 

الفبای تاجکی

همخوان‌ها

تاجیکی

Б б

Ҷ ҷ

Ч ч

Д д

Ф ф

Г г

Ж ж

К к

Л л

М м

Н н

П п

Ғ ғ

Р р

С с

Ш ш

Т т

В в

Ъ ъ

Х х

Ҳ ҳ

Й й

З з

Қ қ

 

فارسی

ب

ج

چ

د

ف

گ

ژ

ک

ل

م

ن

پ

غ

ر

س ص

ش

ت

و

ع

خ

ه ح

ی

ز

ق

 

                                                           واک ها در زبان تاجکی

تاجیکی

О о

Е е

А а

Я я

Ё ё

И и

У у

Э э

ӯ Ӯ

 

فارسی

آ (مثل آرام)

اِ مثل (امروز)

اَ (مثل اندک)

یا

یَ

ای (مثل زیبا)

اُ

اِ کوتاه

او (مثل دوست)

 

 

ناهمگونی های الفبای تاجیکی

در نوشتن الفبای تاجیکی هنوز ناهمگونی هایی دیده می‌شود. الفبایی که در بالا به آن اشاره شد از سوی دولت تاجیکستان پذیرفته شده است. اما افزون بر آن دو شیوه دیگر نیز بکار می‌رود:

·                     ۱ در این شیوه برای خ، ح و ه از Х х استفاده می‌شود و برای ک، ق و غ از К к استفاده می‌شود. این شیوه توسط وب‌گاه هایی مانند بی بی سی تاجیکی، بکار می‌رود.

·                     ۲ در این شیوه برای ح و ه از Њ њ، برای ق از Ќ ќ و برای غ از Ѓ ѓ استفاده می‌شود. در این شیوه ی نسبی که در پایان واژه ها می‌آید، به شکل Ї ї نوشته می‌شود. این شیوه در نوشته‌های قدیمی تر دیده می‌شود.

مردم تاجیکستان در صد سال اخیر از سه شیوه گوناگون برای نوشتن استفاده کرده اند. قبل از انقلاب روسیه خط مردم تاجیکستان فارسی بود. بعد از آن تاجیکان برای مدتی از خط لاتین استفاده کردند. بعد از رایج شدن خط سیریلیک در روسیهٔ بعد از انقلاب، استفاده از این خط بمرور در تمام کشورهای وابسته به اتحاد شوروی اجباری گردید. از آن به بعد مردم تاجیکستان و میلیون‌ها مردم در کشورهای گوناگون از این خط به‌عنوان شیوهٔ نگارش رسمی‌شان استفاده می‌کنند. بعد از استقلال تاجیکستان از اتحاد شوروی مردم تاجیکستان خط سیریلیک را منطبق با زبان فارسی اصلاح کرده و این خط را تاجیکی نامیدند. در تاجیکستان امروز در کنار خط رسمی تاجیکی از خط فارسی نیز بیش از پیش استفاده می‌شود.

 


comment نظرات ()